Okolica

Spis treści

Planując wakacyjny urlop warto pomyśleć o przyjeździe do Swobodna.

W okolicy jest sporo ciekawych miejsc do zwiedzania i spędzania miło czasu.

ZAPRASZAMY !!!

 


Dobre Miasto - (dawniej niem. Guttstadt, prus. Guddamistan) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Według danych z 30 czerwca 2012 miasto miało 10 671 mieszkańców.

Dobre Miasto powstało w miejscu grodu pruskiego, położonego pośród bagien i rozlewisk, nad brzegiem rzeki Łyny, na sztucznej wyspie powstałej po przekopaniu kanału, tzw. Dużej Łyny dla potrzeb obronnych i potrzeb młyna. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. W dniu 26 grudnia 1329 biskup warmiński Henryk II Wogenap nadał osadzie prawa miejskie. Z 1336 pochodzi łaciński zapis miasta – Bona Civitas.

Herbem miasta jest jeleń trzymający w pysku gałązkę dębu z dwoma żołędziami, stojący na zielonej trawie. Patronką miasta jest święta Katarzyna Aleksandryjska.

Herb D.Miasto

Dobre Miasto było ośrodkiem dóbr biskupich, siedzibą kapituły kolegiackiej (do 1811), a także ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 1466, na mocy postanowień pokoju toruńskiego wraz z całą Warmią, znalazło się w granicach inkorporowanych do Polski Prus Królewskich. W 1627 zostało zniszczone przez Szwedów, którzy zrabowali również cenną bibliotekę kapituły.

Do rozbiorów Dobre Miasto znajdowało się na autonomicznym obszarze podległym władzy biskupów warmińskich – Dominium Warmińskim. W 1772 dostało się pod zabór pruski. W latach 1865-1896 było siedzibą władz powiatu lidzbarskiego. W październiku 1810 dekretem króla Prus zlikwidowano kolegiatę, a w latach 1830-1834 wybudowano w mieście kościół ewangelicki, którego fundatorem był Fryderyk Wilhelm III, a projektantem Karl Friedrich Schinkel.

W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. Formy nazewnicze do 1945 roku: niem. Guttstadt – inne nazwy: Guddestat, Godenstat, Gudinstat, Gutberg, Gutenstat, Guthenstadt, Guthinstadt), od 1946 oficjalnie Dobre Miasto.

Po wojnie miasto zostało odbudowane i rozbudowane. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński przywrócił do życia kapitułę kolegiacką w Dobrym Mieście.

Dobre Miasto położone jest w sercu historycznej Warmii, wśród przepięknych wód i lasów oraz malowniczych zakątków, na niewielkim wzniesieniu rozległej doliny rzeki Łyny. Na całej długości wschodnich granic przylegają do miasta Lasy Wichrowskie. Wśród malowniczych i lesistych terenów wytyczone są liczne trasy piesze i rowerowe. Jedna z nich przebiega obok jeziora Limajno zwanego „Perłą Warmii” posiadającego II klasę czystości wód, z licznymi zatoczkami i półwyspami oraz zadrzewioną wyspą. Czyste wody jeziora przyciągają licznych amatorów sportów wodnych i wędkowania. Sporą dawkę emocji może dać spływ kajakowy rzeką Łyną (11-ta co do długości w kraju), która przecina lasy płynąc krętym korytem wśród morenowych wzgórz.

Okolice Dobrego Miasta są bogate w liczne kapliczki warmińskie, przepiękne, stare kościoły i inne zabytki. Najbardziej znanym, jako miejsce odpustowe, jest barokowy kościół w Głotowie i wkomponowana w przyrodę Kalwaria Warmińska zwana Małą Jerozolimą.

Atrakcją Dobrego Miasta jest  najpiękniejszy i  największy  na Warmii kościół  z IV w. wybudowany na bagnie, typu halowego, który został obdarzony tytułem i godnością Bazyliki Mniejszej przez Papieża Jana Pawła II.

Kolejną atrakcją jest baszta zwana „bocianią”, od gnieżdżących się na jej szczycie bocianów.  Można tu obejrzeć dawne mapy biskupstwa warmińskiego, plany miasta, fotografie zabytkowych obiektów i starych dokumentów, a w sezonie letnim organizowane są wystawy malarstwa, grafiki, tkaniny artystycznej.

 Zabytki godne zwiedzania:

Kościół pw. Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych – Bazylika Mniejsza 

Pochodząca z XIV wieku wspaniała gotycka kolegiata wybudowana w latach 1357-1389 na bagnie, przypuszczalnie na dębowych palach. Na jubileusz 600-lecia Papież Jan Paweł II 19 maja 1989 r. obdarzył tytułem i godnością Bazyliki Mniejszej. Wewnątrz kościoła znajdują się min.: rzeźba Madonny z XV wieku, ołtarz Tron łaski wykonany ok. 1500 roku przez uczniów Wita Stwosza, ołtarz Trójcy Świętej, bogato zdobiona ambona z 1693 roku, ołtarz główny ufundowany przez biskupa Adama Stanisława Grabowskiego z 1748r.

I Dobre Miasto KosciolKolegiata Dobre Miasto 1Kolegiata Dobre Miasto 16plikWarmia Dobre Miasto 3

 Kościół pw. Św. Mikołaja

- zbudowany w latach 1736-1741. Kościół posiada barokowe ołtarze z przełomu XVII i XVIII wieku. Obecnie jest świątynią parafialną obrządku ukraińsko-bizantyjskiego.

Dobre Miasto Kaplica Św Mikołaja 031obraz 381 38103

 Kościół ewangelicki – obecna Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna

- neoromański budynek wzniesiony w latach 1830-1834 według projektu architekta Karola Fryderyka Schinkla. Do 1945 roku mieścił się tu kościół ewangelicki. Po drugiej wojnie światowej i po pożarze w 1967 roku obiekt adaptowano na bibliotekę.

10438137 602317049897872 3236932080098350419 nBiblioteka

Baszta obronna zwana „Basztą Bocianią”

- jest to pozostałość po średniowiecznych murach obronnych. Jej nazwa pochodzi od gnieżdżących się na jej szczycie bocianów. Obecnie mieści się tu siedziba Oddziału Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze”. W Baszcie Bocianiej znajduje się muzeum i galeria.

DSC00422.1DSC00402.1DSC00405.1DSC00407.1DSC00413.1

Skansen Miejski

- to jedno z najbardziej atrakcyjnych miejsc Dobrego Miasta, w którym odwiedzający mogą poznać historię Dobrego Miasta. W odrestaurowanych kamienicach z przełomu XVII/XVIII wieku odtworzono dawne zakłady rzemieślnicze: szewsko-rymarski, fryzjerski, pracownię fotograficzną, dom piekarza.

DSC00404.1DSC00419.1DSC00408.1DSC00414.1DSC00416.1


Smolajny (d. Smołowo, niem. Schmolainen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto nad rzeką Łyną; założona w 1290 roku, od XV w. znajdowała się w posiadaniu biskupów warmińskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś lokowana w 1290 roku przez biskupa warmińskiego Henryka Fleminga na 32 włókach. Smolajny były folwarkiem biskupim, a od 1350 roku letnią rezydencją biskupów warmińskich. Wieś zniszczyły w 1414 roku wojska polsko-litewskie. Potem część domostw spaliła się podczas wojny polsko-krzyżackiej w 1519 - 1521 roku. Wsi nie oszczędzili także Szwedzi. Za każdym razem jednak szybko likwidowano straty. W 1557 roku brat biskupa warmińskiego Stanisława Hozjusza- Jan Hozjusz przeniósł do Smolajn siedzibę komornictwa dobromiejskiego. W 1656 roku folwark obejmował 32 włóki, istniała również stadnina koni. W czasie wojny północnej wieś odbudował biskup warmiński Teodor Potocki. Natomiast barokowy pałac i brame wjazdową w latach 1741 - 1746 wybudował biskup warmiński Adam Stanisław Grabowski. Z kolei ogrody i park założył biskup warmiński Ignacy Krasicki, który gościł tu wiele wybitnych osobistości. Po 1945 roku wieś sołecka. Bezpośrednio po II wojnie światowej spędzali tu wakacje studenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, którzy zbudowali tu drewnianą kaplicę. Następnie zlokalizowano tu szkołę rolniczą i technikum rachunkowości.

Smol06

Palac1img 1937Wiezabeznazwy


Głotowo - (Glotowo, niem. Glottau, prus. Glātawa) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto w dolinie rzeki Kwieli.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Typową zabudową jest zabudowa jedno lub wielorodzinna poniemiecka. Ciekawym obiektem jest szkoła założona przez Niemców w 1931 r. Szkoła polska powstała w 1946 r.

Pierwsze wzmianki o Głotowie (1290 r.) związane są z pojawieniem się we wsi sołtysa z Ornety, Wilchela, a pierwszymi mieszkańcami byli Prusowie. W 1300 r. nastąpił najazd Litwinów. Mieszkańcy wynieśli wówczas z kościoła Najświętszy Sakrament by uchronić go przed profanacją, zakopując go w znacznej odległości od świątyni. Wieś została zniszczona, a kościół spalony. Po wielu latach pewien rolnik znalazł ukryty w ziemi kielich, a w nim nienaruszoną hostię. Jak głosi legenda woły ciągnące pług uklękły, podkreślając tym samym niezwykłość tego wydarzenia. Wiadomość o cudownym znalezieniu hostii rozeszła się wśród ludu, kielich przeniesiono w procesji do kościoła w Dobrym Mieście. Tymczasem hostia po raz kolejny wracała do Głotowa na miejsce, gdzie była zakopana. Wobec woli bożej wzniesiono kościół ku czci Bożego Ciała. Głotowo lokowane było w 1313 r. W połowie XIV w. zbudowano drugi kościół z kamienia i cegły i od tego czasu Głotowo stało się miejscem pielgrzymkowym. W połowie XIV w. zbudowany został kościół ku czci Bożego Ciała (wcześniejszy, pierwszy kościół powstał ok. 1290 r., zniszczony w czasie najazdu Litwinów. Kamień węgielny pod sanktuarium został wmurowany dn. 22 sierpnia 1722 r. przez biskupa Teodora Potockiego, a 24 lipca 1726 kościół był konsekrowany przez biskupa Krzysztofa Szembeka. Historia Kalwarii Warmińskiej wiąże się z mieszkańcem Głotowa, Janem Mertenem, który po powrocie z Ziemi Świętej postanowił wybudować kalwarię wzorowaną na jerozolimskiej obok kościoła w zadrzewionym jarze po obu stronach rzeki Kwieli (1878-1894).  Przywiózł nawet małe kamyczki z Jerozolimy traktując je jako relikwie, umieszczone w późniejszych kaplicach. Terenem wokół kalwarii oraz kapliczkami zajmują się poszczególne rodziny we wsi, osoby starsze, siostry zakonne.

32615Glotowoglotowo big2glotowo big3kalwaria4kalwaria2kalwaria1kalwaria0236 Glotowo Kalwaria Warminska 600x800


Piotraszewo(dawniej niem. Peterswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Do 1954 roku siedziba gminy Piotraszewo. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś lokowana była 14 grudnia 1335 roku przez wójta warmińskiego Henryka z Lutr. Zasadźcą wsi na prawie chełmińskim był Piotr, który miał do zagospodarowania 60 włók. Piotr otrzymał 6 włók wolnych, urząd sołecki, karczmę i pół morgi jako uposażenie karczmy, ponadto dochody z sadownictwa niższego oraz prawo połowu ryb na własne potrzeby w jeziorach: Bugi i Potary. Proboszcz w Piotraszewie wymieniany był w dokumencie z 1363 roku. W 1375 r. bp Henryk Sorbom dodał wsi 12 włók lasu. Wieś została zniszczona w czasie wojny głodowej w 1414 r. Wówczas w miejscowym kościele zamordowano proboszcza. W 1451 r. bp Franciszek Kuhschmalz nadał wiosce posiadłość Lamoten, licząca 6 włók ziemi.

Z akt wizytacyjnych parafii wynika, że w drugiej połowie XVI funkcjonowała tu szkoła parafialna. Kościół w Piotraszewie w wykazie parafii sprzed 1525 roku w archiprezbiteratów warmińskich ujęty był jako kościół filialny Bieniewa i jako taki wymieniany był w pierwszych latach XVII wieku. W 1612 r. bp Szymon Rudnicki wystawił przywilej dla Antoniego Poschmana (tutejszy sołtys) dotyczący karczmy, jednej morgi ziemi oraz jednej włoki w zamian za czynsz w wysokości 6 grzywien. W tym, czasie dokonano pomiarów wsi, wykazując nadwyżkę gruntów. W 1615 r. bp Szymon Rudnicki badał wójtowi krajowemu i staroście jeziorańskiemu, Eustachemu Knobelsdorfowi nadwyżkę w wielkości 3 łanów oraz trzech mórg ziemi na prawie chełmińskim koło dóbr Urbanowo. W roku 1622 Piotraszewo miało ponownie swojego proboszcza.

W roku 1688 we wsi było 17 gospodarstw chłopskich, 5 zagrodników i 10 komorników.

Po II wojnie światowej Piotraszewo zostało wsią sołecką.

Kościół pw. św. Bartłomieja

- gotycki kościół parafialny zbudowany w latach 1360-1370. W 1739 roku wzniesiono obecną drewnianą wieżę. Na ścianie południowej znajduje się zegar słoneczny z datą 1772.

PiotraszewoPiotraszewo gm Dobre Miasto


Cerkiewnik (dawniej niem. Münsterberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Założona w 1383 roku wieś była własnością biskupów warmińskich. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona jest w dolinie Łyny, nad jeziorem Limajno i Stobajno. Cerkiewnik otoczony jest lasami nadleśnictwa Kudypy. Przeważają tu lasy liściaste z bukiem, dębami, jesionem, olchą, sosną i świerkiem. W okolicznych lasach i zbiornikach wodnych występują dziki, kormorany, czaple siwe, bobry, wydry. Cerkiewnik (Münsterberg, przez mieszkańców nazwany był Miłą Górą) położony jest 4 km od drogi krajowej nr 51 Bartoszyce-Olsztyn. W pobliżu, za torami kolejowymi, wzgórze zwane "kapeluszem" (grodzisko pruskie).

Cerkiewnik lokowany był w 1383 r. na 70 włókach przez biskupa Henryka Sorboma. W roku 1397 wieś przeszła na własność kapituły kolegiackiej w Dobrym Mieście. W 1454 r. ludność z Cerkiewnika i z Dobrego Miasta zburzyła pałac biskupa w Smolajnach, gdyż ówczesny biskup popierał Krzyżaków. Podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 wieś została zniszczona a 23 włóki leżały odłogiem (straciły swoich gospodarzy). W XVI w. wieś została odbudowana ze zniszczeń wojennych. Z lasów w okolicach Cerkiewnika wysyłano modrzewie do budowy masztów dla floty kaperskiej króla Zygmunta Augusta. Do roku 1525 kościół w Cerkiewniku był filią parafii w Kwiecewie, która należała do archiprezbiteriatu dobromiejskiego. W roku 1783 w Cerkiewniku znajdowało się 50 chałup. Pod koniec XVIII w. mieszkańcy Cerkiewnika zatrudnili syna nauczyciela z Kawkowa - Kaspra Terlickiego w celu nauczania języka polskiego. W Kawkowie był nauczycielem i organistą. W 1796 r. otrzymał we Fromborku zaświadczenie o należytym przygotowaniu do zawodu nauczycielskiego (z zaznaczeniem, ze mówi i pisze dobrze po polsku i po niemiecku). Do szkoły w Cerkiewniku uczęszczały także dzieci z Buchwałdu i Barkwedy.

W roku 1818 Cerkiewnik zamieszkiwało 296 osób. W 1846 we wsi było 399 mieszkańców (wszyscy katolicy). W 1871 r. Cerkiewnik miał 552 mieszkańców (w tym 138 ewangelików, 298 katolików, 59 Żydów).

W 1939 r. we wsi zamieszkiwało 578 osób. Po II wojnie światowej część ludności wyemigrowała do Niemiec, z kolei w ramach akcji kolonizacyjnej do wsi przybyli mieszkańcy Wileńszczyzny i Mazowsza. W 1978 r. w Cerkiewniku mieszkało 528 osób, a na początku XXI wieku około 760. W 2010 r. we wsi mieszkały 425 osoby (226 kobiet i 199 mężczyzn).

Kościół pw. św. Katarzyny i Anny

- początkowo w kościele mieściła się parafia, w 1687 roku rozpoczęła się gruntowna przebudowa kościoła, który spalił się w 1819 roku i został odbudowany dopiero w 1815 roku w stylu neogotyckim.

kosciol 63985kosciol 461895kosciol2 461897img 2926Glotowo2Cerkiewnikko


Orzechowo (dawniej niem. Nossberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś wzmiankowana w dokumentach już w 1346. Biskup Jan Stryprock wydał dokument lokacyjny wsi Nossberg w komornictwie dobromiejskim w dniu 3 października 1362, wyznaczając 90 łanów na prawie chełmińskim. Dwa stulecia później, w dniu 6 lutego 1528 mieszkańcy Orzechowa zostali uwolnieni od szarwarku, jaki musieli wykonać na folwarku biskupim w Smolajnach. W 1800 wieś Podgórze (obecne Orzechowo), jak również Zalesie i Jesionowo nawiedził pożar, niszczący doszczętnie miejscowości.

Po 1945 wieś została zasiedlona przez ludność polską i ukraińską z Wileńszczyzny i Rzeszowszczyzny, a także z dawnego województwa warszawskiego i lubelskiego, głównie rolników. Szczególnie widoczny był antagonizm między repatriantami zza Buga i z centralnych województw. Sytuacja materialna była zła, brakowało żywności, obuwia, ubrań. W 1947 do Niemiec wyjechały rodziny Autochtonów przyznający się do pochodzenia niemieckiego. Wieś zelektryfikowano w 1957.

Kościół powstał prawdopodobnie w XV w. W XV i XVI w. został spustoszony. W 1565 opiekę nad kościołem sprawował proboszcz Radostowa. Kościół został powtórnie konsekrowany w dniu 24 września 1580 przez biskupa Marcina Kromera ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Obecny, barokowy kościół, został zbudowany w 1716 przez biskupa Teodora Andrzeja Potockiego.

Wieś o kolonijnym charakterze zabudowy, zlokalizowana jest w północnej części Pojezierza Olsztyńskiego, w centrum historycznej Warmii. Wieś położona pośród łąk, pól uprawnych, pastwisk i lasów, na południowych zboczach pagórków, ciągnących się ze wschodu na zachód (przyjęła od tego położenia nazwę Podgórze, o czym piszą w kronikach z 1946). W 1948 przyjęto nazwę wsi Orzechowo.

Orzechowo obecnie zamieszkuje ponad 700 mieszkańców, pośród których większość znajduje zatrudnienie w Dobrym Mieście czy Olsztynie. Osób utrzymujących się z rolnictwa jest już niewiele. We wsi znajdują się dwa sklepy i kilka punktów usługowych (w tym sprzedaży gazu). W szkole podstawowej na przełomie XX i XXI wieku uczyło się 46 dzieci. Przez wieś przebiega trasa turystyczna Czerniki-Międzylesie.

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny

- kościół został zbudowany na początku XVIII wieku w stylu barokowym. Ołtarz główny pochodzi z ok. 1720 roku.

dsc09525 581094dsc09562 581117dsc09531 5810972 picture55113222c16bf3 picture5511322321bfa5 picture55113222ed1f1dsc09558 581114


Międzylesie - (dawniej niem. Schönwiese)– wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś oddalona jest 6 km od Dobrego Miasta i 32 km od Olsztyna. Położona na drodze Dobre Miasto – Jeziorany. Obecnie we wsi znajduje się sklep spożywczo-przemysłowy i świetlica wiejska, oraz kościół rzymskokatolicki (sanktuarium).

Wieś lokowana w 1346 r. przez biskupa warmińskiego Hermana z Pragi. W 1713 r. doszło do znieważenia wizerunku Chrystusa Ukrzyżowanego przez kilku młodzieńców w karczmie. Mężczyźni zostali skazani przez sąd na śmierć. Ks. Andrzej Kopiczko tak opisuje to zdarzenie: "W 1713 roku (...) kilku młodzieńców spędziło święta Bożego Narodzenia wśród rozpusty i pijatyk. Trzeci dzień także postanowili zakończyć zabawą. Udali się na poszukiwanie grajka, a napotkawszy w Międzylesiu krzyż na drzewie, zabrali go ze sobą do pobliskiej karczmy. Tam zbezcześcili go i sprofanowali, tańcząc z nim, dając dziewczętom do całowania i wypowiadając przy tym obraźliwe słowa. Poinformowany o tym biskup Teodor Potocki wezwał ich przed sąd. Chłopców skazano na karę śmierci, natomiast karczmarz miał zapłacić 1000 grzywien kary i na własny koszt na miejscu zbrodni wybudować kaplicę (...) Do małej kapliczki wstawiono znieważony krucyfiks, aby udostępnić go do publicznej adoracji." Według miejscowej legendy, skazani prowadzeni z Międzylesia do Dobrego Miasta, gdzie kat miał wykonać wyrok, otrzymali karę chłosty i co jakiś czas upadali na ziemię. W miejscach ich upadku stoją przydrożne kapliczki, przypominając o haniebnym czynie.

W roku 1722 bp Teodor Potocki poświęcił kamień węgielny a w 1723 r. wystawiono kaplicę jako ekspiację za znieważenie. Biskup przydzielił do obsługui kaplicy oddzielnego duszpasterza. Z powodu licznych pielgrzymek postanowiono kaplice powiększyć. Obecny kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (filialny, parafia Orzechowo) wybudowano w miejscu kaplicy w latach 1752-1753. Boczne wieżyczki dobudowano w 1755 r.a 3 września 1755 kościół był konsekrowany przez bp Ignacego Krasickiego. W ołtarzu głównym znajduje się czczony od dawna wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego. Kościół jest podniesiony do rangi sanktuarium. W sanktuarium główne święto obchodzono 3 maja (Znalezienie Krzyża Świętego). Uroczyście świętowano także piątek przed Niedzielą Palmową oraz Święto Podwyższenia Krzyża Świętego, w Zesłanie Ducha Świętego, św. Jakuba, św. Jana Chrzciciela i Archaniołów. Do międzyleskiego sanktuarium przychodziły pielgrzymki z Jonkowa, Orzechowa, Sętala, Kwiecewa, Rogoża, Kabikiejm, Jesionowo i Frączek.

Kościół pw. Krzyża św. i Matki Boskiej Bolesnej

- w latach 1752-1753 przebudowano małą kaplicę z 1722 roku wznosząc obecny kościół filialny z częściowym zachowaniem murów poprzedniej budowli. Wyposażenie wnętrza świątyni ma charakter rokokowo-klasycystyczny. Wybudowany jako pokuta w miejscu znieważenia krucyfiksu (znajduje się w ołtarzu głównym). Wystrój barokowy. Na uwagę zasługuje tabernakulum z figurkami aniołków i ażurowym baldachimem, klasycystyczna ambona oraz prospekt organowy. Ławki i konfesjonały pochodzą z XVIII w.

dsc09577 513449dsc09580 513450dsc09590 513453dsc09592 513454Miedzylesie kosciol oltarz1


 Jesionowo - (dawniej niem. Eschenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś wymieniana była w dokumentach już w 1366 r., lecz dokument lokacyjny pochodzi z 1382 r. Wystawił go biskup Henryk Sorbom. W 1402 roku Jesionowo zostało zakupione przez kapitułę kolegiacką w Dobrym Mieście.

Pierwszy kościół, gotycki, wybudowano w XIV wieku. W czasie wojen polsko-krzyżackich z XV w. został zniszczony. W 1581 r. został odbudowany i w 1583 r. konsekrowany przez biskupa Marcina Kromera. Kościół filialny (parafia Frączki) pw. Świętych Marcina, Rocha i Walentego wybudowano w 1649 roku, w miejscu wcześniejszego, gotyckiego. Po rozbudowie o część wschodnią, kościół został konsekrowany 18 czerwca 1684 r. przez biskupa Michała Radziejowskiego. Nowe prezbiterium zbudowano w 1911 roku. Ołtarz główny, pięknie rzeźbiony, pochodzi z 1684 roku. W ołtarzu z dekoracja akantową znajdują się rzeźby św.św. Piotra i Pawła, Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. W ołtarzu znajdują się także obrazy: Trójcy Świętej oraz św. Marcina. Nad ołtarzem umieszczony jest barokowy krzyż. Boczny ołtarz, rokokowy, pochodzi z 1781 r. Drugi boczny ołtarz został przeniesiony do kaplicy w Kabikiejmach. Chór kościelny - drewniany, w stylu klasycystycznym; prospekt organowy pochodzi z pierwszej połowy XIX w. Na wyposażeniu kościoła jest granitowa chrzcielnica oraz szafkowy zegar, wykonany przez Williama Smitha w Londynie. Oprawa zegara w stylu barokowo-klasycystycznym pochodzi z przełomu XVIII i XIX w.

W 1911 została przywrócona parafia.

Kościół parafialny z 1649 roku rozbudowany w 1684 roku. We wnętrzu zachowały się m. in. ołtarz główny z 1684 roku, ołtarz boczny rokokowy z 1781 roku, prezbiterium i zakrystia z 1911 roku.

Jesionowo kościółimg 2532Jesionowo kościół ołtarz