Okolica

Spis treści

Orzechowo (dawniej niem. Nossberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś wzmiankowana w dokumentach już w 1346. Biskup Jan Stryprock wydał dokument lokacyjny wsi Nossberg w komornictwie dobromiejskim w dniu 3 października 1362, wyznaczając 90 łanów na prawie chełmińskim. Dwa stulecia później, w dniu 6 lutego 1528 mieszkańcy Orzechowa zostali uwolnieni od szarwarku, jaki musieli wykonać na folwarku biskupim w Smolajnach. W 1800 wieś Podgórze (obecne Orzechowo), jak również Zalesie i Jesionowo nawiedził pożar, niszczący doszczętnie miejscowości.

Po 1945 wieś została zasiedlona przez ludność polską i ukraińską z Wileńszczyzny i Rzeszowszczyzny, a także z dawnego województwa warszawskiego i lubelskiego, głównie rolników. Szczególnie widoczny był antagonizm między repatriantami zza Buga i z centralnych województw. Sytuacja materialna była zła, brakowało żywności, obuwia, ubrań. W 1947 do Niemiec wyjechały rodziny Autochtonów przyznający się do pochodzenia niemieckiego. Wieś zelektryfikowano w 1957.

Kościół powstał prawdopodobnie w XV w. W XV i XVI w. został spustoszony. W 1565 opiekę nad kościołem sprawował proboszcz Radostowa. Kościół został powtórnie konsekrowany w dniu 24 września 1580 przez biskupa Marcina Kromera ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Obecny, barokowy kościół, został zbudowany w 1716 przez biskupa Teodora Andrzeja Potockiego.

Wieś o kolonijnym charakterze zabudowy, zlokalizowana jest w północnej części Pojezierza Olsztyńskiego, w centrum historycznej Warmii. Wieś położona pośród łąk, pól uprawnych, pastwisk i lasów, na południowych zboczach pagórków, ciągnących się ze wschodu na zachód (przyjęła od tego położenia nazwę Podgórze, o czym piszą w kronikach z 1946). W 1948 przyjęto nazwę wsi Orzechowo.

Orzechowo obecnie zamieszkuje ponad 700 mieszkańców, pośród których większość znajduje zatrudnienie w Dobrym Mieście czy Olsztynie. Osób utrzymujących się z rolnictwa jest już niewiele. We wsi znajdują się dwa sklepy i kilka punktów usługowych (w tym sprzedaży gazu). W szkole podstawowej na przełomie XX i XXI wieku uczyło się 46 dzieci. Przez wieś przebiega trasa turystyczna Czerniki-Międzylesie.

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny

- kościół został zbudowany na początku XVIII wieku w stylu barokowym. Ołtarz główny pochodzi z ok. 1720 roku.

dsc09525 581094dsc09562 581117dsc09531 5810972 picture55113222c16bf3 picture5511322321bfa5 picture55113222ed1f1dsc09558 581114